Twee solisten ook een geschikt duo?

Van publicist Leon van Steensel kreeg ik een paar vragen over de tour, nieuwe album en vooral over de kracht van samenwerkenmet Elise Mannah en mijn ontwikkeling als artiest. Misschien vind jij het ook interessant om te lezen.

Je hebt al eerder met Elise samen op het podium gestaan… wat maakt, dat jullie elkaar artistiek zo liggen?

Elise en ik hebben vorig seizoen twee tours met elkaar gedaan. In die tours zongen we naast eigen werk, liedjes van onze favoriete theatermakers en van elkaar. We hadden van tevoren verwacht dat we artistiek goed bij elkaar passen en gelukkig bleek dat in de praktijk ook. Het publiek was erg enthousiast over onze samenwerking, de klank van onze stemmen samen en de theatervorm waarin we ons optreden graag gieten.
Omdat ook wij zelf zo blij werden van samenwerken hebben we een volgende stap gezet. Een gezamenlijk album maken. Samen liedjes schrijven, ook met onze gezamenlijke vriend en pianist Henk Doest, en hiermee een avondvullende voorstelling maken. Beiden dachten we gelijk aan kerst.
Ik denk dat Elise en ik artistiek goed bij elkaar passen omdat we elkaar beter maken. We respecteren elkaars talent, herkennen de voorliefde voor Nederlandstalige theaterliedjes, maar we zijn ook wel verschillend.
Elise is bijvoorbeeld heel verzorgd en gestructureerd in haar schrijven en een uitwerken van de voorstelling. Ze denkt van tevoren heel goed over allerlei zaken na en is gedetailleerd. Elk woordje in haar teksten kiest ze zorgvuldig en bewust. En ook in het zingen is ze trefzeker en weet ze precies wat ze wil. Terwijl het er spontaan uitziet. Dat vind ik heel knap. Zelf ben ik veel impulsiever en primair in mijn optredens en schrijven. Ik werk vanuit een flow en ga mee met het moment. Ook liedjes schrijven begint met gewoon ‘voelen en doen’ en daarna pas schaven. Dat is een kracht die Elise weer mooi vindt. Ik geef veel energie en ga spontaan aan de slag met het publiek. Ik vind het moeilijk om een lied 2 keer op dezelfde manier te zingen en me ‘gewoon aan de melodie te houden’. Het moet op dat moment ‘goed voelen’. Reproduceren vind ik lastiger.
We komen elkaar natuurlijk wel eens tegen in het maakproces en op het podium. Juist omdat we als mens best verschillend zijn. Maar het leuke is dat we elkaar wel vertrouwen en van elkaar leren.
Ik heb bijvoorbeeld in de studio aanwijzingen van Elise over het zingen van de melodielijntjes, verstaanbaarheid en timing serieus genomen. En soms iets meer binnen de lijntjes blijven om het liedje niet teveel te geven. Bij mij wordt alles al snel groot. Maar niet alles hoeft een musical te zijn. Op mijn beurt gaf ik Elise wel eens wat terug over inleving en iets ‘losser’ zingen van een bepaald lied. We hebben elkaar ook uitgedaagd om uit onze comfort zone te komen. Dus ja, dit is een samenwerking van twee mensen die zeker raakvlak hebben. Maar ik geniet zelf vooral van de manier waarop we elkaar versterken. Ik vind dat dit album en onze tour beter en rijker is geworden dan we beiden als solo artiest, los van de samenwerking, zouden maken.
Toch worden we geen nieuwe Elly en Rikkert hoor. Buiten het feit om dat we beiden al gelukkig getrouwd zijn, vinden we solo op de planken staan ook gewoon heel leuk!

2) Hoe kwam het idee voor ‘Piekfijn’ tot stand? Wat zijn jouw gedachten bij die titel?

Tja, dat is al een poosje geleden. Even denken hoor… Volgens mij hadden we het over de ‘gladheid’ van kerst in reclames, kerstfilms en sommige muziek. Alles piekfijn voor elkaar en met een grote glimlach. Als we dat vergelijken met het Bijbelse verhaal rond de geboorte van Jezus is dat toch wel een contrast. Dat verhaal is veel rijker en realistisch met contrasten en diepgang. Schrik, angst, verwachting, blijdschap, onzekerheid, geloof, moed en hoop. Het komt allemaal voorbij. En, dat klinkt misschien wat minder diep, we vonden Piekfijn een leuke speelse titel voor een kerstprogramma.
Want naast de serieuze mooie liedjes is er een hoop te lachen en willen we ons publiek ook vermaken en meenemen in een leuke voorstelling die af en toe onverwacht wel kwetsbaar wordt. We houden daar allebei van.

3) Welk liedje van het album / de voorstelling raakt jou in het bijzonder en waarom?

Ik vind ‘verborgen schat’ erg mooi en ontroerend. Dat lied schreef Elise vanuit Maria. Over het Kindje dat groeit in haar. Over haar liefde voor het Kind en dat ze tegelijk al weet dat ze dit kindje niet bezit maar los moet laten. Dat het leven van haar zoon bijzonder zal zijn. Dat ze trots zal zijn, maar ook veel verdriet zal ervaren door wat Jezus zal doen en meemaken. We hebben verschillende liedjes geschreven vanuit personages. Zoals Jozef die in het lied ‘Gebleven’ God even ‘niet meer kan volgen’ als ze met een pasgeboren Baby moeten vluchten, maar toch bij Maria en Jezus blijft. Het rauwe lied van de Herder die geraakt wordt als hij het kindje in de ogen kijkt. Het vrolijke ‘ik wens je moed toe’ en ontroerende ‘Met Kerst Mis’ over het missen van een geliefde rond de feestdagen. Er zijn zoveel mooie liedjes. En enorm divers. De grootse feestelijk uitnodiging ‘Schuif Hier Maar Aan’ is ook aanstekelijk en maakt me erg blij. Net als het bescheiden liedje van ‘de voederbak’. Het lied over wapenstilstand waarin een Irakese vrouw bidt om vrede raakt me ook!  Dus kiezen is wel lastig. Dat merk je wel.

4) Er komt ook een nieuw album uit rondom deze tour, met dezelfde titel. Verdelen jullie de muziek per track (ieder zijn eigen liedje)? Of is het binnen de liedjes zelf ook samenwerken?

We zingen beiden solo. Maar ook een heel aantal duetten en we zingen hier en daar backings voor elkaar.

5) Theater maken is als ‘vak’ anders dan alleen zingen. Wat trekt jou aan het theater?

De aandacht die er in het theater op een andere manier voor je voorstelling is dan in een kerk op zondagmorgen. Mensen zitten toch anders te kijken op zaterdagavond in een mooie zaal en staan op een of andere manier meer open dan. Zelf heb ik een theater achtergrond. Heb ooit gestudeerd aan de theaterschool (docent drama) en altijd liefde voor het vak gehouden. Regelmatig nog rollen gespeeld, voorstellingen geschreven en geregisseerd. Ik vind het leuk om verhalen te vertellen. Er volop in te duiken. Het gevoel op te zoeken en mensen daarin mee te nemen. De lol van spelen komt in een theater in me naar boven. En dat geeft een prettige sfeer, ook voor het publiek denk ik. Het is leuk om naar iemand te kijken die zelf ook plezier heeft. Dat werkt aanstekelijk. Het leuke van theater spelen is dat heel compleet is. Je brengt verhalen tot leven met stem, lichaam, gezichtsexpressie.

6) Naast het ‘Piekfijn’ album met de nieuwe liedjes, is er ook een box set met oude liedjes van je verschenen. Hoe kijk jij naar de nieuwe liedjes in verhouding tot je oudere werk? Nemen ze een ‘aparte’ plek in omdat het een samenwerkingsverband is? Zijn ze een hint van waar jouw muziek naar toe gaat?

Ik ben heel blij met mijn ‘oudere’ werk uit mijn ‘jongere jaren’. Ik was  zo’n beetje 25 jaar toen ik mijn eerste album maakte. En net christen. Dat is toch wel een andere fase dan nu. Ik zie mijn 8 albums als een soort documentjes, dagboeken uit een bepaalde tijd. Je hoort en proeft waar ik mee bezig was, waar mijn hart vol van was. Dat komt er uit. Ik denk dat ik wel steeds eerlijker ben geworden in het schrijven en zingen. Minder gepolijst en wenselijk (wat willen de mensen van mij horen? wat zijn ze gewend?). En ook heb ik me een aantal jaar geleden voorgenomen dat ik naast mijn werk als gospelzanger en spreker in kerken meer in het theater wil doen. Niet kiezen, maar naast elkaar kan dat best bestaan. Ik ben nu ook bezig met een solo cabaretvoorstelling ‘Hollandsche Nieuwe’ waar ik nummers voor schrijf. Die zijn haast niet te vergelijken met de aanbiddingsliedjes van mijn eerste album. Maar dat hoeft ook niet perse. Nu is nu…
Ik zit nog wel eens te denken aan een wat rauwere country gospelplaat met nieuwe Nederlandstalige nummers. We zien wel… Ik ga met de flow. 😉
De PIEKFIJN tour trekt in december langs Apeldoorn, Bunschoten, Dordrecht, Leeuwarden, Kampen en Katwijk. Reserveer nu kaarten én ontvang het album met korting!